تلاش های ذهنی من

كثرت گرايي ديني (بخش سوم)

drborghei — Wed, 01 Nov 2006 01:35:18 GMT

اگر از فرصت طلبي هاي حاكماني كه براي كسب ثروت دين را بهانه غارت مي كردند درگذريم به طور كلي در نظام حقوقي اسلام و آموزش هاي آن به دلايلي كه ذكر شد زمينه مساعدي براي رشد آسان گيري و مدارا با ساير اديان وجود دارد

"تحمل" يك مفهوم حقوقي است كه با ضمانت قانون در جامعه اجرا مي شود. در حالي كه "تساهل و تسامح" بيشتر يك مفهوم اخلاقي است و ضامن اصلي پياده شدن در جامعه نيز اخلاقيات و وجدان و احساسات افراد است

به نظر مي رسد اين افراط گرايي ديني و خشونت هاي حاصل از آن عمري طولاني نخواهد داشت و وزش اين بادهاي مسموم فروكش خواهد كرد، زيرا ارزش هايي كه مدرنيته در اين جوامع ايجاد كرده ريشه دارتر از آن است كه با اين بادهاي مسموم ريشه كن شوند

دكتر محمد برقعي

تساهل و تسامح

تساهل: آسان گرفتن و سهل گرفتن بر يكديگر و آسان گفتن

تسامح: به نرمي رفتار كردن، مدارا كردن

فرهنگ معين

اسلام از همان آغاز پيدايش ناگزير به همزيستي با ساير اديان بود. مسيحيتي كه چون او تماميتخواه بود قرن ها پيش از آن به وجود آمده بود و در همان زادگاه او پيرواني داشت. يهوديت نيز همچنين. به علاوه اسلام در كنار آن دو خود را از تبار اديان ابراهيمي مي دانست و لذا حقانيت آنان را انكار نمي توانست. دين زرتشتي نيز كه مفاهيمي فراقومي داشت، اما انحصارطلب نبود، همسايه او بود و از همان آغاز يكي از نزديك ترين ياران پيامبر سلمان فارسي، پرورده آن مكتب بود.

همين ضرورت ها انديشه تساهل و تسامح را در آموزش هاي اسلام وارد كرد كه هميشه همسايگي و همزيستي چنين مي كند. از جمله در مورد ‌مسيحيان كشورهاي غربي يا اروپا به دليل انزواي جغرافيايي شان ديديم كه تنگ نظري و مخالفت با هر غيرمسيحي بسيار قوي بود و هر غيرمسيحي را كافر مي دانستند و هر جا كه فرصت مي يافتند قتل عام مي كردند چه در جنگ هاي صليبي و چه پس از باز پس گرفتن اسپانيا از مسلمانان. در حالي كه مسيحيان روم شرقي كه هزار سال در استانبول بودند و مسلمانان آنان را، نه ساكنان رم و كليساي كاتوليك را، به نام رومي مي شناسند رابطه اي مثل دو همسايه با مسلمانان داشتند جنگ بر سر قدرت و در عين حال آشتي و احترام متقابل پس از آن.

كثرت گرايي ديني (بخش دوم)

drborghei — Wed, 01 Nov 2006 01:31:18 GMT

دكتر محمد برقعي

در بخش نخست بحث شد‌ كه كثرت گرايي ديني مشكل تنها دو دين اسلام و مسيحيت است، زيرا تنها اين دو دين هستند كه مدعي داشتن راه نجات انحصاري براي تمام بشريت در همه ادوار تاريخي هستند. همچنين اين هر دو به گناه اوليه انسان اعتقاد دارند. گناهي كه نشان غفلت و وسوسه پذيري انسان است پس هدايت الهي براي سعادت او لازم است. از اين روي نجات و راهنمايي همه انسانها را وظيفه خود مي دانند و در طول تاريخ هم به شيوه تبليغي و صلح آميز يا از طريق اعمال زور و تهاجم نظامي به دنبال اين مقصود بوده اند.

در مقابل انديشمندان و روشن انديشان اين دو دين نيز هر كدام از زاويه اي متناسب با زمان و مكان خود براي مصونيت ساير اديان و نظام هاي عقيدتي از دست اندازي متعصبان دين شان كوشش كرده اند. در جهان مسيحيت "تحمل" Tolerance مطرح شد و در جهان اسلام تساهل و تسامح. در ذيل به تعريف اين دو مفهوم، چگونگي پيدايش آنها و تفاوتشان با يكديگر و بالاخره به كاربردشان در جهان امروز مي پردازيم.

كثرت گرايي ديني (بخش اول)

drborghei — Mon, 30 Oct 2006 02:19:18 GMT

دكتر محمد برقعي

موضوع كثرت گرايي ديني بحث روز است، اما در بسياري از موارد به جاي فهم دقيق مسئله و موضع گيري بر مبناي شناخت درست، خيال و ذهنيت به كار مي رود و خشم از عملكرد نظام حاكم ما را به كج راهه مي برد. مثلا روش و نظريه كثرت گرايي در غرب آرماني ساخته مي شود كه گويي تنهاترين و كامل ترين راه براي دستيابي به اين مقصد است، و يا وقتي اين بحث با غرور ملي در هم مي آميزد كساني با نقل مطالب نوشته بر كتيبه ها و شواهد آوردن از تاريخ ايران در قبل از اسلام، مدعي اين ادعاي خام مي شوند كه شاهان ايران باستان، و بر فراز همه كوروش، از سر آزادمنشي مبلغ آزادي همه مذاهب بوده و به آزادي اديان باور داشته اند و لذا از چند هزار سال قبل پيشگام عمل به حقوق بشر بوده اند. ايرانيان به تنگ آمده از ستم و زورگويي و تنگ نظري حاكم نيز اين سخن غرور آميز را با جان و دل مي خرند و با سربلندي مي گويند ما ايرانيان پيش از همه ملل به آزادي اديان معتقد بوده ايم و انحصارگرايي ديني متعلق به اعراب و به اسلام به زور آمده است.

نقدي بر نقد آقاي مجيد زربخش در مورد همايش "اتحاديه جمهوريخواهان"

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 22:55:27 GMT

محمد برقعي

آقاي مجيد زربخش در نوشته خود "نگاهي بر همايش اتحاديه جمهوريخواهان" نقل قولي از بنده آورده بودند تا ثابت كنند كه اين جمع به ادعاي خودشان به دنبال وابستگي به آمريكا هستند. اگر اين مصادره به مطلوب و استفاد‌ه نادرست محدود به شخص خود من بود بر روال سنت ديرينه ام از كنار آن ميگذشتم. اما چون جمعي را در معرض اتهام قرار‌ داده اند ناگزير شدم كه پاسخي بنويسم به اميد آنكه گامي باشد براي شفاف تر شدن موضع "اتحاد جمهوريخواهان".

مطالب آقاي زربخش جهت نقد و نفي راه "اتحاديه جمهوريخواهان" و عدم سلامت سياسي اين جمع بر دو محور استوار بود يكي طرح كارنامه سياسي سازمانها و افرادي كه در اين اتحاد‌ نقشي اصلي دارند، ديگري بررسي طرحها و مصوبات "اتحاديه جمهوريخواهان" تا خطاها و آلودگي هاي آنها را برملا كنند.

واي اگر آيت الله سيستاني پيروز شود

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 22:52:14 GMT

محمد‌ برقعي

احكام سياسي آيت اله سيستاني از پشتوانه عظيم مشروعيت ديني برخوردار است؛ در حالي كه مشروعيت نظرات آيت اله خامنه اي تنها متكي به قدرت سياسي است و بر هيچ مسلماني تعيين تكليف نميكند

هميشه در طول تاريخ رويكرد جوامع (نه افراد) به مذهب به دليل پاسخگويي مذهب به يك يا چند‌ نياز مادي و عيني جامعه در آن زمان است. رهبريت آيت الله خميني و صفت اسلامي يافتن انقلاب ايران نيز از همين قاعده پيروي كرد و اقبالي كه در اين ايام به آيت الله سيستاني در عراق ميشود نيز به پيروي از همين اصل است. به همين سبب چشم جهان اسلام و به تبع آن قدرتهاي سياسي در جهان نيز بر او و حركتهايش دوخته شده است.

پيروزي وي پي آمدهاي بسيار سختي براي روحانيون حاكم در ايران و عكس العمل هاي بسياري در جهان اسلام خواهد‌ داشت. پيش از بررسي اثرات رهبري او بر ايران بجا است اشارتي فهرست وار به امتيازات و اشكالات حركتي كه رهبريش را ايشان دارند، بشود.

جايگاه سياسي ملي ـ مذهبي ها

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 00:49:18 GMT

دكتر محمد برقعي

اين روزها ملي ـ مذهبيون به عنوان دشمن اصلي نظام ـ بخوانيد بخش روحانيون حاكم ـ قلمداد ميشوند و زندانها پر است از اين شخصيت ها و مقامات قضايي گويي كاري ندارند جز دستگيري ، زنداني و آزاد كردن ايشان، آن هم همراه با آزار و شكنجه اي به قصد شكستن كامل جسم و روح آنان. شايد اگر فشار مردم و افكار جهانيان و نيروهاي خارج از كشور، كه در اين بسيج نقشي به سزا دارد، نبود بسياري از اين جماعت را از دم تيغ ميگذراندند. اما آيا اين دشمني چيز تازه اي است يا از همان اولين روزهاي انقلاب آغاز شد؟ اگر حالت دوم صادق است چرا حالا اين مسئله مطرح شده و يك چنين حمله وسيع و همه جانبه اي از سوي روحانيت حاكم، و يارانشان در جناح راست، عليه ملي ـ مذهبي ها آغاز شده است؟

هنوز چند روز نبود كه امام از هواپيماي معروف پياده شده بودند كه دو نامه از سوي دو شخصيت سياسي ـ مذهبي، با سوابق مبارزاتي، به دست ايشان رسيد. نويسندگان هر دو نامه از امام خواسته بودند كه اجازه ندهند از ايشان بت ساخته شود و تصويرشان را به جاي عكس شاه بر همه جا بنشانند

محدوده عملكرد گروه سياسي خارج كشور

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 00:44:18 GMT

محمد برقعي

براي تبادل نظر و سرگرمي اعضاء يا گروههايي كه ميخواهند با سياست درون كشور رابطه داشته و در آن نقش داشته باشند، و دسته دوم هميشه با سئوالاتي چند از اين دست روبرو

سازمانها و گروههاي سياسي خارج‌ از كشور دو گونه هستند يا محفلي جدا از ايران و مركزي هستند: آيا يك حزب مستقل هستند يا يك مجموعه پشتيبان؟ آيا يك مركز توليد فكر هستند يا يك مجموعه عملي و اجرايي؟ آيا آنان بايد پيرو سياست هاي داخل باشند يا خط مستقل خود را ميتوانند داشته باشند؟ پاسخ به اين سئوالات است كه نوع تشكيلات و اساسنامه اين جمع را معلوم ميكند.

پاسخ به هر يك از اين سئوالات در گرو يك پرسش اساسي است و آن كه يك گروه سياسي خارج‌ از كشور چه "هويتي" ميتواند داشته باشد؟

ايران در پرتو جهان اسلام _1

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 00:41:18 GMT

محمد برقعي ـ واشنگتن

چرا اسرائيل دشمن اصلي را ايران ميداند و بر مبناي مداركي كه هفته گذشته در واشنگتن پست چاپ شد، مدتها بود اسرائيل سعي ميكرد اين نظريه را به آمريكا بقبولاند كه ايران خطرناك ترين و اصلي ترين دشمن آمريكا و غرب است و سعي بسيار كرد كه حمله آمريكا را به جاي عراق متوجه ايران كند و تنها زماني كه آمريكا را در حمله به عراق مصمم ديد با آمريكا همراهي كرد.

اين در حاليست كه بر جهان پوشيده نيست كه مردم به جان آمده ايران از حكومت ملايان و در دشمني با ملايان سخت غرب زده شده اند و به قول زنده ياد ادوارد سعيد آمريكا در خاورميانه يك دوست دارد و آن مردم ايران است. حتي بسياري از اپوزيسيون داخلي ايران ملايان را متهم ميكنند كه شعارهاي ضد آمريكاييشان رياكارانه است و در حقيقت در پس پرده تمام تلاششان در برقراري رابطه و معامله كردن با آمريكا است.

دامي بزرگ بر سر راه اصلاح طلبان

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 00:39:18 GMT

محمد برقعي

اصلاح طلبان هم چنان بايد بدانند كه تحريم انتخابات ـ نه حذف شدنشان توسط رقيبي كه شرايط بازي را نميپذيرد ـ نيز آنان را دچار مشكلات نظري و اصولي خواهد كرد. زيرا به اين ترتيب آنان اصل مبارزات قانوني و مدني را نفي كرده و هويت خود را به عنوان نيروي اصلاح طلب مخدوش كرده اند

آقاي بوش فريب آقاي خامنه اي را خورد ما نخوريم

drborghei — Sun, 16 Jul 2006 00:37:18 GMT

محمد برقعي

روزي كه آقاي بوش تهديد ضمني كرد كه از سلاح اتمي عليه ايران استفاده مي كند معلوم شد كه در بازي شطرنج سياسي با نظام حاكم ايران باخته است و اگر نه وزير حداقل فيل خود را از دست داده است، مرور كنيم به اين بازي شطرنج در يك سال گذشته.